Iddewon yn Mynd i Mewn i Wleidyddiaeth

Tynnwyd y llun hwn o Benjamin Disraeli gan Cornelius Jabez Hughes ym 1878.

Cymerodd bron i ganrif i Iddewon ennill hawliau sifil a gwleidyddol llawn .

Ym 1855, etholwyd David Salomons yn Arglwydd Faer Llundain – yr Iddew cyntaf i ddal y swydd. Ymgyrchodd dros i Iddewon Prydain gael hawliau cyfartal â’u cymdogion Anglicanaidd. Yn olaf ym 1858 pasiwyd Deddf Cymorth Iddewig gan y Senedd , gan roi hawliau cyfartal iddynt.

Hefyd ym 1858, llwyddodd yr aelod seneddol Iddewig cyntaf , y Barwn Lionel de Rothschild, o’r diwedd i gymryd ei sedd yn y Senedd. Roedd Rothschild wedi cael ei ethol ym 1847 ond nid oedd yn fodlon tyngu’r llw Cristnogol oedd yn ofynnol i eistedd yn Nhŷ’r Cyffredin, gofyniad a gafodd ei ddileu gyda Deddf Cymorth yr Iddewon.

Ym 1868, penodwyd y prif weinidog cyntaf o dras Iddewig , Benjamin Disraeli. Ef oedd y prif weinidog cyntaf nad oedd wedi’i eni’n Gristion i ddal y swydd.

I GAEL GWYBODAETH

A oes gan y Senedd heddiw aelodau o bob ffydd a chred?

MEDDWL BEIRNIADOL

1. A yw’n bwysig neu’n ddefnyddiol i aelodau Senedd gael amrywiaeth eang o ffyddau a chredoau, neu a yw hyn yn amherthnasol i benderfyniadau y mae’r senedd yn eu gwneud?

2. Ydych chi’n credu bod gan bawb hawliau cyfartal ym Mhrydain heddiw? Oes unrhyw beth yr hoffech chi ymgyrchu drosto i’r Senedd ei newid?

GWIRIWCH EICH GWYBODAETH

1. Pa mor hir y cymerodd i Iddewon ennill hawliau sifil a gwleidyddol llawn yn Lloegr?

2. Pwy oedd y Barwn Lionel de Rothschild ?