Marwolaeth a Galar
Pan fydd rhywun Iddewig yn marw, cânt eu claddu cyn gynted â phosibl , weithiau’r un diwrnod. Mae hyn oherwydd y gred bod eu henaid wedi gadael y corff ac felly dylid parchu’r corff trwy ei ddychwelyd i natur . Mae lleiafrif o Iddewon Diwygiedig a Rhyddfrydol yn dewis amlosgi yn hytrach na chladdu.
Mae yna lawer o ddefodau ar gyfer teulu agos y sawl sydd wedi marw, fel rhwygo darn o’u dillad – symbol cyhoeddus eu bod yn galarwyr . Mae yna hefyd wythnos o alaru o’r enw shiva (sy’n golygu ‘saith’).
Yn ystod yr wythnos hon o alaru, cynhelir gwasanaethau gweddi yn eu tŷ fel y gallant ddweud gweddi kaddish y galarwr. Daw teulu estynedig, ffrindiau a’r gymuned i ymweld â nhw, siarad am yr ymadawedig , cofio amseroedd hapus a’r holl bethau da a wnaethant. Bydd ymwelwyr hefyd yn dod â bwyd fel nad oes rhaid i’r galarwyr goginio.
Mae traddodiadau eraill yn cynnwys gorchuddio drychau (i ganolbwyntio ar deimladau, nid ymddangosiadau), peidio â gwrando ar gerddoriaeth , eistedd ar gadeiriau isel iawn yn agos at y llawr a bwyta bwydydd crwn fel bagels ac wyau i symboleiddio cylch bywyd parhaus.
Dyma ran gyntaf cyfnod mis o hyd o’r enw shloshimA period of 30 days of mourning after a close relative has died. (sy’n golygu ‘tri deg’), ond hyd yn oed am y flwyddyn gyfan ar ôl marwolaeth, mae aelodau agos o’r teulu yn cael eu hadnabod fel galarwyr . Nid yw rhai galarwyr yn prynu dillad newydd , yn mynd i’r theatr na chyngherddau , nac yn mynychu partïon am y flwyddyn gyfan. Mae llawer hefyd yn dweud y kaddish bob dydd, gan gredu ei fod yn helpu enaid y person i ymgartrefu yn ‘y byd a ddaw’…
Rywbryd yn ystod y flwyddyn hon, rhoddir y garreg fedd yn ei lle, a chynhelir gwasanaeth gweddi yno. Mae traddodiadau ar gyfer amseru hyn yn amrywio o syth ar ôl ‘shloshim’ i ddiwedd y flwyddyn galaru. Gelwir hyn yn ‘osod carreg’, ‘datgelu’ neu matzevahThe ceremony where a gravestone is put in place. yn Hebraeg.
Mae canhwyllau coffa yn cael eu cynnau gan aelodau agos o’r teulu bob blwyddyn ar YahrzeitThe anniversary of a death or sad event. (pen-blwydd) marwolaeth y person i’w cofio. Yn draddodiadol, gadewir canhwyllau a cherrig ar feddau (nid blodau). Defnyddir canhwyllau yn gyffredinol mewn Iddewiaeth ar gyfer cof gan fod llawer o symbolaeth y tu ôl i fflamau a thân.
