Bar a Bat Mitzvah

Mae plentyn yn cyrraedd oedran ‘ oedolyn ‘ Iddewig (neu o leiaf gyfrifoldeb personol) yn 13 oed i fachgen ac yn 12 neu 13 oed i ferch yn dibynnu ar y gymuned. Gelwir hyn yn cyrraedd oedran Bar Mitzvah neu Bat Mitzvah – Mab/Merch y Gorchymynion, gan eu bod yn cael eu hystyried yn gyfrifol am wneud eu dewisiadau eu hunain wrth ddilyn llwybr traddodiad a chyfraith Iddewig o’r oedran hwnnw ymlaen.

Fel arfer, caiff hyn ei nodi i fechgyn, yn ogystal â merched mewn cymunedau Masorti, Diwygiedig a Rhyddfrydol, gan lawer o ddysgu a pharatoi cyn iddynt ddarllen rhan o’r Torah yn gyhoeddus am y tro cyntaf. Nid yw merched mewn cymunedau Uniongred yn darllen yn gyhoeddus o’r Torah, ond yn aml maent yn astudio ac yn gweithio’n galed er mwyn cyflwyno ‘Davar Torah’ – cyflwyniad ar bennod Torah yr wythnos honno neu bwnc Iddewig arall sydd o ddiddordeb iddynt.

Mae llawer o deuluoedd hefyd yn dewis cael pryd teuluol arbennig neu barti i ddathlu. Ffordd fodern arall o nodi’r achlysur yw gwneud rhywfaint o godi arian neu wirfoddoli ar gyfer elusen o ddewis y bachgen neu’r ferch.

Ffotograffiaeth gan Jonathan Abrahams

AUDIO: “Roedd fy Bar Mitzvah ychydig dros 6 mis yn ôl. Roedd yn benwythnos na fyddaf byth yn ei anghofio. Dechreuodd y paratoadau flwyddyn cyn hynny mewn gwirionedd gan fod gen i lawer o wersi astudiaethau Iddewig ychwanegol yn ogystal â dysgu sut i ddarllen o sgrôl y Torah. Nid oes gan yr Hebraeg yn y Torah lafariaid nac atalnodi, AC mae yna alaw rydyn ni’n ei chanu gyda hi, felly cymerodd fisoedd lawer i wneud yn siŵr bod y bennod a ddarllenais yn gywir.

Wythnos fy mhen-blwydd Iddewig, cefais fy ngalw i fyny i’r synagog ar fore’r Saboth a darllenais y bennod gyfan o flaen fy holl ffrindiau, teulu a chymuned. Roeddwn i’n nerfus ond fe wnaethon nhw i gyd fy nghymeradwyo! Ar y Saboth gwnaeth fy rhieni ddathliad gwych i mi gyda bwyd a gemau hyfryd. Gwnaeth y profiad cyfan i mi deimlo’n arbennig a sylweddoli fy mod i’n cael fy ystyried yn oedolyn yn fy niwylliant nawr. Dysgais lawer am fy nghrefydd a sut i fod yn aelod da o’r gymuned. Gwnaeth i mi deimlo’n falch o fod yn Iddew.

Zachary (Blwyddyn 9), Glasgow

I GAEL GWYBODAETH

1. Sut mae pobl yn dysgu darllen y Torah gyda’r ynganiad a’r alaw cywir os nad oes arwyddion llafariaid na nodiadau cerddorol ?

2. Ymchwiliwch i seremonïau ‘dod i oed’ o wahanol ddiwylliannau. Ysgrifennwch am neu rhowch gyflwyniad i’ch dosbarth am gwpl sy’n ddiddorol i chi.

MEDDWL BEIRNIADOL

1. Ydych chi’n meddwl mai 12/13 yw’r oedran cywir ar gyfer cymryd rhywfaint o gyfrifoldeb drosoch chi’ch hun?

2. Meddyliwch am oedrannau cyfreithiol eraill – 17 ar gyfer gyrru, 18 ar gyfer pleidleisio ac yfed alcohol… Ydych chi’n cytuno â’r terfynau oedran hyn?

3. Pa draddodiadau crefyddol, diwylliannol neu deuluol sydd gennych ar gyfer nodi digwyddiadau cylch bywyd?

OEDDECH ​​CHI'N GWYBOD?

1. Mewn cymunedau Uniongred, mae merched yn dathlu eu Bat Mitzvah flwyddyn yn gynharach na bechgyn yn cael eu Bar Mitzvah, gan fod merched yn cael eu hystyried yn fwy aeddfed !

2. Mae seremonïau Bat Mitzvah wedi dod yn fwy cyffredin dros amser. Dim ond 8% o fenywod Iddewig Prydain yn eu hwythdegau a gafodd Bat Mitzvah, o’i gymharu â 60% rhwng 16 a 29 oed (arolwg JPR 2024).

GWIRIWCH EICH GWYBODAETH

1. Ar ba oedran mae dathliadau Bar a Bat Mitzvah yn digwydd?

2. Beth yw ystyr y geiriau Bar Mitzvah yn Saesneg?

3. Beth mae llawer o fechgyn a rhai merched yn ei ddarllen yn gyhoeddus am y tro cyntaf?