Y Talmud
Mae’r gyfraith lafar yn bwysig iawn gan ei bod yn helpu i esbonio’r TorahThe Jewish holy book (bible). ysgrifenedig . Er enghraifft, gall y gorchymyn ‘peidiwch â lladd’ ymddangos yn eithaf syml, ond beth os oes rhaid i chi amddiffyn eich hun os yw eich bywyd mewn perygl? Mae traddodiad y gyfraith lafar yn disgrifio’n union sut y dylid cadw’r 613 cyfraith yn sgrôl y TorahThe Jewish holy book (bible)..
Pan ddinistriwyd yr ail Deml Iddewig yn Jerwsalem, bu’n rhaid i’r bobl Iddewig ymledu a byw mewn gwahanol wledydd . Roedd ofn mawr y byddai’r Gyfraith Lafar yn cael ei cholli. Felly fe’i hysgrifennwyd i lawr yn y pen draw a’i henwi’n Mishnah .
Roedd hyn yn golygu y gellid trosglwyddo’r gyfraith Lafar o un genhedlaeth i’r llall, heb boeni y byddai’n cael ei hanghofio neu ei newid …
Hyd yn oed gyda’r wybodaeth a’r enghreifftiau ychwanegol yn y Mishnah, roedd llawer o rabbis yn anghytuno ynghylch sut yn union i ddehongli a gweithredu rhai o gyfreithiau’r Torah. Cofnodwyd yr holl drafodaethau hyn (neu ddadleuon cwrtais!) mewn llyfr arall o’r enw’r Gemara .
Gelwir y Mishna a’r Gemara gyda’i gilydd yn Talmud .
Mae tudalennau’r Talmud wedi’u gosod mewn fformat penodol , y gallwch ei weld yn y ddelwedd isod. Ar y brig mae enw a rhif y bennod . Yn y canol mae testun y MishnaThe Oral Law, eventually written down. (cyfraith lafar) ac yna’r Gemara (trafodaeth amdani). Mae’r ochr dde yn dangos esboniadau gan Rashi (rabi mawr o’r 11eg ganrif) ac ar y chwith mae ‘ Tosafot ‘ (sylwadau ychwanegol) gan rabïaid eraill o’r 12fed a’r 13eg ganrif. Ar yr ymylon fe welwch gyfeiriadau at destun y Torah , yn ogystal â diffiniadau o eiriau a chyfeiriadau at syniadau cysylltiedig eraill gan rabïaid o’r 17eg a’r 19eg ganrif.
