Y Shema, y Mezuzah & Tefillin
Mae gweddi ShemaA section from the Torah, used as a prayer. Found in mezuzah scrolls and tefillin. yn dair paragraff a gymerwyd yn uniongyrchol o’r Torah . Fe’i dywedir ddwywaith y dydd, bore a nos, gan lawer o Iddewon. Mae’n destun pwysig iawn gan ei fod yn dechrau gyda’r gred draddodiadol allweddol mewn un Duw :
Clyw, Israel, yr Arglwydd sydd Dduw, a'r Arglwydd sydd un.
שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְי אֱלֹהֵינוּ יְי אֶחָֽד
Yna mae’n mynd ymlaen at y mitzvahJewish law or commandment. It can also be used to mean a good deed. o garu Duw y mae llawer o rabïaid wedi’i weld fel un o’r mitzvahs pwysicaf (ynghyd â charu eich cymydog).
Yn ogystal ag yn sgrôl y Torah, mae dau le arall y gallwch ddod o hyd i’r darn bach hwn o destun y Torah, wedi’i ysgrifennu â llaw ar femrwn . Mae hyn oherwydd bod y Shema yn cyfarwyddo y dylid rhoi’r testun mewn dau le arall.
Y lle cyntaf yw ar bostiau drysau cartrefi ac adeiladau cymunedol pobl Iddewig. Gelwir y sgrôl fach hon gyda’r Shema wedi’i ysgrifennu â llaw arni yn mezuzah . Cedwir y rhain mewn blychau bach (casys mezuzah) i’w hamddiffyn.
Ysgrifennwch hwy ar bostiau drysau eich tŷ, ac ar eich pyrth. (Deuteronomium 6)
ורכְתַבְתָּ֛ם עַל־מְזֻז֥וֹת בֵּיתֶ֖ךָ ac ati
Rhwyma hwy ar dy law a… rhwng dy lygaid… (Deuteronomium 6)
Mae tefillin yn cael eu rhoi ar y pen, gan gynrychioli meddyliau a gwneud penderfyniadau, ac ar y fraich , gan gynrychioli gweithredoedd. Mae tefillin y fraich wedi’i osod yn wynebu’r galon , gan ddangos bod emosiwn hefyd yn rhan o fyw bywyd crefyddol.
Er mwyn dangos pa mor arbennig yw testun y Torah (gan gynnwys testun mezuzas a tefillin), pan fyddant yn rhy hen neu wedi’u difrodi i’w defnyddio cânt eu claddu fel arwydd o barch, yn hytrach na chael eu taflu i ffwrdd.
